ვენტილირებადი ფასადის თბური გაანგარიშება საქართველოში: U-მნიშვნელობები, ხიდები და თბოიზოლაციის სისქე

მოთხოვნა

კანონი „შენობების ენერგოეფექტურობის შესახებ“ (№5900-სს, 2020 წლის 21 მაისი; ვრცელდება 2022 წლის 30 ივნისის შემდეგ შეტანილ ნებართვის განაცხადებზე) და საქართველოს მთავრობის 2021 წლის 13 ივლისის №354 დადგენილება ადგენს შენობებისა და შენობის ელემენტების ენერგეტიკულ მინიმალურ მოთხოვნებს. სამშენებლო კოდექსის 87-ე მუხლი შენობის გარსის თბურ გაანგარიშებას ძირითად მოთხოვნად აცხადებს. დადგენილება ქვეყანას სამ კლიმატურ ზონად ყოფს.

კლიმატური ზონა	ტიპური ქალაქი	გარე კედლების მაქს. U, ვტ/მ²K
1	ბათუმი (ქუთაისიც ამ ზონაშია)	0,50
2	თბილისი	0,38
3	თიანეთი (მთიანი რაიონები)	0,25

2023 და 2025 წლების ცვლილებებმა (№283, №328 და №229) ეს მნიშვნელობები არ შეცვალა; მოქმედი კონსოლიდირებული ტექსტი ცვლილებებითურთ განთავსებულია matsne.gov.ge-ზე. დადგენილება შეზღუდულ გადაჭარბებებსაც ითვალისწინებს: ცხრილისგან გადახრა 10%-მდე, თუ დაცულია მე-4 ცხრილის ინტეგრალური მაჩვენებლები, ხოლო მცირე გარე კედლებისთვის, მაგალითად აივნებისთვის, ნორმაზე ორჯერ მეტი U-მნიშვნელობა, თუ მათი საერთო ფართობი ყველა გარე კედლის 2%-მდეა. 2027 წლიდან პროექტს სერტიფიცირებული ენერგოაუდიტორი ან აკრედიტებული ორგანო შეამოწმებს. მათი გამოყენების საკითხი შენობის დონეზე წყდება და არა მხოლოდ ფასადის დამპროექტებლის მიერ. იურიდიული მხარის შესახებ დაწვრილებით: დადგენილება №354.

როგორ ითვლება ვენტილირებადი კედელი

მეთოდი EN ISO 6946-ს (წინაღობა და თბოგამტარობის კოეფიციენტი) და EN ISO 10211-ს (თბური ხიდები) მიჰყვება. ქართული რეგულაციები ფასადისთვის სპეციალურ მეთოდს არ ადგენს, ამიტომ ეს სტანდარტები აღიარებულ საორიენტაციო წყაროდ გამოიყენება; შეათანხმეთ ისინი ექსპერტთან დასაწყისშივე.

ვენტილირებადი ჰაეროვანი ღრეჩოს მქონე კედლისთვის წესი მარტივია. ვენტილირებადი ღრეჩოს გარეთ მდებარე ფენები (მოპირკეთება და ღრეჩოს ჰაერი) უგულებელყოფილია, ხოლო გარე ზედაპირის წინაღობა უძრავი ჰაერისას უტოლდება, ისევე როგორც შიდასი. კედელი მაშინ შედგება: მზიდი კედლისგან, თბოიზოლაციისგან და ორი ზედაპირული წინაღობისგან.

U = 1 / (R_si + R_wall + R_ins + R_se) + ΔU

ფენის R მისი სისქეა გაყოფილი საანგარიშო თბოგამტარობაზე. ΔU არის შესწორება იმისთვის, რასაც მარტივი ფორმულა ვერ ითვალისწინებს, ვენტილირებად ფასადში კი ის მცირე არ არის.

თბური ხიდები: კრონშტეინები

ყოველი კრონშტეინი თბოიზოლაციაში გამავალი ლითონის ელემენტია, ისევე როგორც თბოიზოლაციის ყოველი ანკერი ფოლადის ლურსმნით. შესწორება სამი ნაწილისგან შედგება:

• კრონშტეინები და პროფილები. ერთი კრონშტეინის წერტილოვანი თბოგამტარობა χ (ვტ/K) თბოგამყოფი საფენით განისაზღვრება 3D გაანგარიშებით ან მწარმოებლის შეფასებიდან აიღება; შესწორება ფასადის კვადრატულ მეტრზე χ-ების ჯამია.
• თბოიზოლაციის მექანიკური სამაგრები. პლასტმასის ღეროიანი ანკერები გაცილებით ნაკლებ წვლილს იძლევა, ვიდრე ფოლადის ლურსმნიანები; მათი შესწორება EN ISO 6946-შია.
• ფილებს შორის ნაკერები. ღრეჩოები და თბოიზოლაციის უკან ჰაერგამტარი ფენა სითბოს დანაკარგს ზრდის. ორფენიანი სქემა წანაცვლებული ნაკერებით გამჭოლ ღრეჩოებს გამორიცხავს.

ცენტრალური აზიის ჩვენს პროექტებში თბოგამყოფების გარეშე კედლის კრონშტეინებთან დაკავშირებული დანაკარგი ნომინალური წინაღობის ერთი მეხუთედიდან ორ მეხუთედამდე იყო. მაჩვენებელი დამოკიდებულია კრონშტეინების რაოდენობაზე, მათ მასალასა და თბოიზოლაციის სისქეზე; ამიტომაც აქვს კრონშტეინების რაოდენობას, რომელიც კონსტრუქციული გაანგარიშებიდან მოდის, თბურ მახასიათებლებზეც მნიშვნელობა. ალუმინი სითბოს გაცილებით უკეთ ატარებს, ვიდრე უჟანგავი ფოლადი, მაგრამ პატარა უჟანგავი კრონშტეინი და ალუმინის თბოგამყოფიანი კრონშტეინი შეიძლება ახლოს აღმოჩნდეს; ეს უნდა გამოითვალოს და არა დაშვებულ იქნეს. კრონშტეინების ტიპების დეტალები იხ. კრონშტეინები.

საილუსტრაციო მაგალითი

ქვემოთ მოცემული რიცხვები მხოლოდ საილუსტრაციო დაშვებებია და არა საპროექტო მნიშვნელობები: 200 მმ რკინაბეტონის კედელი (λ = 1,7 ვტ/მK), მინერალური ბამბა λ = 0,036 ვტ/მK, R_si = R_se = 0,13 მ²K/ვტ და კრონშტეინების შესწორება ΔU = 0,04 ვტ/მ²K (მაგალითად, 2 კრონშტეინი 1 მ²-ზე χ = 0,02 ვტ/K-ით).

ზონა	ზღვრული U	დასაშვები U შესწორებამდე	თბოიზოლაცია, დაახლ. მმ
1	0,50	0,46	65
2	0,38	0,34	90
3	0,25	0,21	160

სისქე დამრგვალებულია იმ ზომებამდე, რომლებშიც მინერალური ბამბა იყიდება; რეალური გაანგარიშება მოიცავს აგრეთვე ბათქაშს ან მოსაპირკეთებელ ფენებს, პროდუქტის ფაქტობრივ λ-ს საანგარიშო შესწორებით, ტენიანობას და რეალურ ΔU-ს. ცხრილის აზრი ტენდენციაა: მე-3 ზონის სისქე მე-2 ზონისაზე ოდნავ კი არა, თითქმის ორჯერ მეტია.

კონდენსაცია და ტენი

ვენტილირებადი ღრეჩო სწორედ იმიტომ არის კედლისთვის კარგი, რომ შენობიდან დიფუზიით გამოსული ტენი ღრეჩოში გადის და არა უჰაერო მოსაპირკეთებელი ფენის უკან გროვდება. მაინც, შემოწმება აუცილებელია, EN ISO 13788-ის მეთოდით მოედნის ზამთრის საპროექტო პირობებისთვის. სამი პირობა მნიშვნელოვანია:

• ფენები გარეთ გასვლისას უფრო ორთქლგამტარი უნდა ხდებოდეს. თბოიზოლაციის გარე მხარეზე ორთქლგაუმტარი მემბრანა მიზანს ანულებს.
• თბოიზოლაციაზე ქარისგან დამცავი ფენა საჭიროა, როცა თბოიზოლაცია ჰაერგამტარია ან ღრეჩო ქარისკენ ფართოდაა ღია. იგი ორთქლგამტარი უნდა იყოს.
• ჰაეროვანი ღრეჩო მართლაც უნდა ვენტილირდებოდეს. დაბლოკილი ღრეჩო თბოიზოლაციას ტენით ავსებს. იხ. ჰაეროვანი ღრეჩო; ქართული აქტები ღრეჩოს მინიმალურ სიგანეს არ ადგენს, ამიტომ მიჰყევით სისტემის ETA-ს და თავისუფალი კვეთი უწყვეტი იყოს.

კლიმატური მონაცემები (ტემპერატურა, ტენიანობა, დაბერილი წვიმა) აღებულია რეგლამენტიდან „სამშენებლო კლიმატოლოგია“, №71 დადგენილების დანართი 5. დაბერილი წვიმა სასარგებლოა მოპირკეთების ნაკერებისა და წყალმაცილებელი დეტალებისთვის.

თბოიზოლაციის სისქე და დანარჩენი შემადგენლობა

სისქეს მხოლოდ თბური გაანგარიშება არ განსაზღვრავს. თბოიზოლაცია განსაზღვრავს კრონშტეინის გამოშვებას, ფანჯრის ქვეშ ფერდების სიღრმეს და ფანჯრის ჩარჩოების მდებარეობას; ფენების სრული ჯამისთვის იხ. ფასადის სისქე. ხანძარსაწინააღმდეგო მოთხოვნებიც ზღუდავს პროდუქტის არჩევანს, იხ. ხანძარსაწინააღმდეგო სტრატეგია.

თბოიზოლაციის ფენის ტიპური პრაქტიკა: უწვადი მინერალური ბამბის ფილები, ორ ფენად წანაცვლებული ნაკერებით; უფრო მკვრივი გარე ფენა, დაახლოებით 80 კგ/მ³ ან მეტი, ღრეჩოში ქარს უძლებს, ხოლო ნაკლები სიმკვრივის შიდა ფენა, დაახლოებით 45 კგ/მ³, კედელს მიჰყვება. ყოველი ფილა ანკერებით არის დაჭერილი გაანგარიშებით მიღებული რაოდენობით.

ხშირი შეცდომები

• კედლის გაანგარიშება როგორც „კედელი პლუს თბოიზოლაცია“ და ΔU-ს დავიწყება.
• მოპირკეთების ან ჰაეროვანი ღრეჩოს თბურ წინაღობად აღრიცხვა.
• პასპორტის ნომინალური λ-ს გამოყენება ტენისა და დაძველების საანგარიშო შესწორების გარეშე.
• თბოიზოლაციის გათხელება კრონშტეინებთან, რადგან იგი კედელსა და კრონშტეინის ტერფს შორის შეიკუმშა.
• თბოგამყოფის გამოტოვება იმის გამო, რომ „კრონშტეინი უჟანგავია“.
• არასწორი ზონის ზღვრის გამოყენება: ქუთაისი და ბათუმი მე-1 ზონაშია, თბილისი – მე-2-ში.
• ფანჯრების, აივნის ფილებისა და ცოკოლის უგულებელყოფა, სადაც ხაზოვანი თბური ხიდები შენობის გარსში დომინირებს.

რას გაძლევთ ჩვენი პაკეტის თბური განყოფილება

• თბოიზოლაციის სისქე და სიმკვრივე ფასადის ყოველი ზონისთვის.
• თითოეული ტიპის კედლის U-მნიშვნელობა კრონშტეინებისა და ანკერების შესწორებით, კლიმატური ზონის ზღვართან შედარებით.
• კონდენსაციის შემოწმება ზამთრის პირობებისთვის.
• მოთხოვნები პროდუქტებისადმი: თბოგამყოფი საფენები, ანკერები, მემბრანები.

მოთხოვნასთან ერთად გამოგვიგზავნეთ კედლის შემადგენლობა და მდებარეობა: გაანგარიშების მოთხოვნა.

გაანგარიშების მოთხოვნა →