მთავარი › საქართველოს ნორმები

საქართველოს სამშენებლო ნორმები ვენტილირებადი ფასადებისთვის

რომელი დოკუმენტები მოქმედებს ვენტილირებადი ფასადის პროექტირებისას საქართველოში, რას მოითხოვს თითოეული და სად მოიძებნება ოფიციალური ტექსტები. სამუშაო მიმოხილვა არქიტექტორებისთვის, დეველოპერებისა და ინჟინრებისთვის.

ეს საინჟინრო მიმოხილვაა და არა იურიდიული კონსულტაცია. საქართველოს ნორმატიული აქტები რეგულარულად იცვლება; პროექტის წარდგენამდე გადაამოწმეთ მოქმედი კონსოლიდირებული რედაქცია matsne.gov.ge-ზე — საქართველოს საკანონმდებლო მაცნეზე.

ფასადების ერთიანი ნორმა არ არსებობს

საქართველოში ვენტილირებადი ფასადების ცალკე ეროვნული დოკუმენტი არ არის მიღებული. საერთო ჩარჩოს ადგენს საქართველოს სივრცის დაგეგმვის, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსი (№3213, 2018 წლის 20 ივლისი): 78-ე მუხლის მიხედვით შენობების ძირითადი მოთხოვნები განისაზღვრება კოდექსით, ტექნიკური რეგლამენტებითა და სტანდარტებით, ხოლო რეგლამენტების მომზადებისას მთავრობა ევროკოდებსა და სხვა საერთაშორისო ნორმებს ითვალისწინებს. ამიტომ ფასადის მოთხოვნები რამდენიმე დოკუმენტიდან გროვდება.

ფასადისთვის მნიშვნელოვანი დოკუმენტები

თემა	დოკუმენტი	რას აძლევს ფასადის დამპროექტებელს
სეისმურობა	ტექნიკური რეგლამენტი „სეისმომედეგი მშენებლობა“, საქართველოს მთავრობის 15.01.2014 №71 დადგენილების დანართი 3	სეისმურობა დასახლებული პუნქტების მიხედვით (MSK-64), კოეფიციენტი A, არაკონსტრუქციული ელემენტებისა და მათი საყრდენების შემოწმების მოთხოვნა
ქარი, თოვლი, კლიმატი	ტექნიკური რეგლამენტი „სამშენებლო კლიმატოლოგია“, №71 დადგენილების დანართი 5	ქარის დაწოლა, ტემპერატურა, ტენიანობა და ირიბი წვიმა დასახლებული პუნქტების მიხედვით
ხანძარსაწინააღმდეგო უსაფრთხოება	ტექნიკური რეგლამენტი „შენობა-ნაგებობის უსაფრთხოების წესები“, საქართველოს მთავრობის 28.01.2016 №41 დადგენილება (მოქმედებს 01.01.2017-დან)	ეფუძნება International Building Code-ს; თავი 14 გარე კედლების შესახებ, NFPA 285 12 მ-ზე მაღალი კედლებისთვის წვადი კომპონენტებით, ლითონის კომპოზიტური და HPL მოპირკეთების წესები
ენერგოეფექტურობა	კანონი „შენობების ენერგოეფექტურობის შესახებ“ (2020); საქართველოს მთავრობის 13.07.2021 №354 დადგენილება	სამი კლიმატური ზონა და U-ს ზღვრები კედლებისთვის, გადახურვისთვის, იატაკისა და ფანჯრებისთვის
სამშენებლო პროდუქტები	სამშენებლო პროდუქტების ტექნიკური რეგლამენტი, საქართველოს მთავრობის 01.10.2018 №476 დადგენილება	საექსპლუატაციო მახასიათებლების დეკლარაცია, მარკირება, ევროპული ტექნიკური შეფასების (ETA) აღიარება
ნებართვები და ექსპერტიზა	მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესი, საქართველოს მთავრობის 31.05.2019 №255 დადგენილება	შენობების კლასები, რომელი სამუშაოები საჭიროებს ნებართვას, როდის არის ექსპერტიზა სავალდებულო

მთავარი ქალაქების სეისმურობა

სეისმური რეგლამენტი თითოეული დასახლებული პუნქტისთვის იძლევა საანგარიშო ინტენსივობას MSK-64 სკალით და გაანგარიშებაში გამოყენებულ კოეფიციენტ A-ს. ქალაქებისთვის, სადაც დღეს ყველაზე მეტი ფასადი შენდება:

ქალაქი	ინტენსივობა, MSK-64	კოეფიციენტი A
თბილისი	8	0.17
ქუთაისი	8	0.13
ბათუმი	7	0.09

რეგლამენტი ამ მნიშვნელობების მიკროზონირებით დაზუსტებას მოითხოვს, თუ ის ჩატარებულია. ფასადისთვის მთავარია დებულება არაკონსტრუქციული ელემენტების შესახებ: პარაპეტები, კარნიზები, შემოღობვები და მსგავსი ნაწილები, რომელთა ჩამონგრევამ შეიძლება მსხვერპლი გამოიწვიოს, საანგარიშო სეისმურ ზემოქმედებაზე საყრდენებთან ერთად მოწმდება.

კლიმატური ზონები და U-მნიშვნელობები

№354 დადგენილება საქართველოს სამ კლიმატურ ზონად ყოფს, თითოეულს საკუთარი საორიენტაციო ქალაქით: ზონა 1 — ბათუმი (ამავე ზონაშია ქუთაისიც), ზონა 2 — თბილისი, ზონა 3 — თიანეთი. პირველად რედაქციაში გარე კედლების თბოგადაცემის კოეფიციენტის ზღვარია, შესაბამისად, 0.50, 0.38 და 0.25 ვტ/მ²K. დადგენილება მას შემდეგ შეიცვალა, ამიტომ მნიშვნელობები პროექტის წარდგენისას კონსოლიდირებულ ტექსტთან უნდა შემოწმდეს.

ხანძარსაწინააღმდეგო მოთხოვნები გარე კედლებისთვის

შენობა-ნაგებობის უსაფრთხოების წესები III, IV და V კლასის შენობებზე ვრცელდება და International Building Code-ის სტრუქტურას იმეორებს. ფასადისთვის ყველაზე მნიშვნელოვანია მუხლი 705 (გარე კედლები: ხანძარსაწინააღმდეგო მანძილები, ღიობები, გამოშვერილი ელემენტები) და თავი 14 (გარე კედლები), მათ შორის:

NFPA 285 გამოცდა 12 მ-ზე მაღალი შენობებისთვის, თუ კედლის კონსტრუქციაში წვადი წყალგაუმტარი ბარიერია;
ლითონის კომპოზიტური მასალების (ალუმინის კომპოზიტური პანელების) მოთხოვნები: ალის გავრცელებისა და კვამლწარმოქმნის ინდექსები ASTM E84 / UL 723-ის მიხედვით, თბური ბარიერი და სრულმასშტაბიანი გამოცდა;
დებულებები გარე თბოიზოლაციისა და მოპირკეთების სისტემებზე და მაღალი წნევის დეკორატიული ლამინატის მოპირკეთებაზე.

ევროპული კლასები EN 13501-1-ის მიხედვით ამ რეგლამენტში მთავარი გზა არ არის, თუმცა ის დასახელებული სტანდარტების ეკვივალენტურ სხვა სტანდარტებს უშვებს. თითოეული პროდუქტისთვის ვამოწმებთ, რა გამოცდები აქვს და როგორ შეესაბამება ისინი მოთხოვნებს.

ევროკოდები საქართველოში

საქართველო ევროკოდებზე გადასვლას ათ წელზე მეტია ამზადებს ევროკომისიის ერთობლივი კვლევითი ცენტრის მხარდაჭერით. ევროკოდების ქართულ სტანდარტებად რეგისტრაცია დაწყებულია, მაგრამ ისინი ჯერ სავალდებულო არ არის, ხოლო EN 1991-ს ქართული ეროვნული დანართი არ აქვს. პრაქტიკაში ევროკოდები — EN 1999 ალუმინის კონსტრუქციებისთვის, EN 1993 ფოლადისთვის, EN 1992-4 ბეტონში ანკერებისთვის — აღიარებულ საერთაშორისო ნორმებად გამოიყენება, ხოლო დაშვებები ექსპერტთან წინასწარ თანხმდება.

პროდუქტები: ETA და მახასიათებლების დეკლარაცია

სამშენებლო პროდუქტების რეგლამენტი (2018 წლის №476 დადგენილება) აწესებს სამშენებლო პროდუქტების საექსპლუატაციო მახასიათებლების დეკლარაციასა და მარკირებას, ხოლო მის განმარტებებში ევროპული ტექნიკური შეფასებაა (ETA). ამიტომ ქვესისტემებისა და ანკერებისთვის ვმუშაობთ პროდუქტებთან, რომლებსაც შესაბამისი ევროპული შეფასების დოკუმენტის მიხედვით ETA აქვს; EOTA-ს მიერ გამოქვეყნებული EAD და ETAG დოკუმენტები ასეთი პროდუქტების ევროპული ტექნიკური საფუძველია.

ნებართვები, შენობების კლასები და ექსპერტიზა

კოდექსი შენობებს ხუთ კლასად ყოფს — I-დან (მინიმალური რისკი) V-მდე (მომეტებული ტექნიკური რისკი). №255 დადგენილების მიხედვით ფასადზე მოპირკეთებისა და სარემონტო სამუშაოები ზომებისა და იერსახის არსებითი ცვლილების გარეშე მშენებლობის ნებართვას არ საჭიროებს (კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების გარდა). კონსტრუქციული პროექტის ექსპერტიზა სავალდებულოა II კლასიდან, დეტალური არქიტექტურული პროექტისა — III და IV კლასისთვის. არქიტექტურულ პროექტს ხელს აწერს არქიტექტორი, კონსტრუქციულს — ინჟინერ-დამპროექტებელი.

ოფიციალური ტექსტები

აქ ჩამოთვლილი ყველა ქართული აქტი გამოქვეყნებულია matsne.gov.ge-ზე. ზოგიერთს ინგლისური ვერსიაც აქვს (კოდექსი და ენერგოეფექტურობის კანონი), დანარჩენები ქართულ ენაზეა ხელმისაწვდომი. ევროპული და ამერიკული სტანდარტები (EN, NFPA, ASTM) ფასიანია და მხოლოდ დასახელებით მოიხსენიება.

გჭირდებათ, რომ ფასადმა ექსპერტიზა გაიაროს?

ფასადის ნაწილს ვამზადებთ იმ გაანგარიშებებითა და მითითებებით, რომლებსაც ექსპერტი ელის.

გაანგარიშების მოთხოვნა →

ამ განყოფილებაში