შენობების ენერგოეფექტურობა: კანონი №5900-სს და დადგენილება №354 ვენტილირებადი ფასადის კედლებისთვის
დადგენილება №354 ადგენს კედლის მაქსიმალურ U-მნიშვნელობებს 0,50, 0,38 და 0,25 ვტ/მ²K 1, 2 და 3 ზონისთვის. 2023 და 2025 წლის ცვლილებებს ისინი არ შეუცვლიათ.
საქართველოში ფასადის ენერგოეფექტურობას არეგულირებს ორი აქტი: 2020 წლის 21 მაისის კანონი «შენობების ენერგოეფექტურობის შესახებ» №5900-სს და საქართველოს მთავრობის 2021 წლის 13 ივლისის №354 დადგენილება, რომელიც ადგენს მინიმალურ მოთხოვნებს შენობებისთვის, შენობის ნაწილებისა და ელემენტებისთვის. კანონი ტრანსპონირებს დირექტივას 2010/31/EU (EPBD) საქართველოს მიერ ენერგეტიკული გაერთიანების ფარგლებში აღებული ვალდებულებების შესაბამისად. კედლისთვის პრაქტიკული შედეგი მარტივია: მაქსიმალური U-მნიშვნელობა, რომელიც კლიმატურ ზონაზეა დამოკიდებული.
დოკუმენტები
- კანონი «შენობების ენერგოეფექტურობის შესახებ» №5900-სს (არსებობს ინგლისური ვერსია). მიღებულია 2020 წლის 21 მაისს, გამოქვეყნებულია 2020 წლის 28 მაისს. მისი მოთხოვნები (მუხლები 4-5) ვრცელდება ახალ შენობებზე, რომელთა ნებართვის განაცხადი შეტანილია 2022 წლის 30 ივნისის შემდეგ; მუხლები 7, 8 და 12-16 მოქმედებს 2023 წლის 30 ივნისიდან. შეცვლილია 2021 წლის 10 ივნისის კანონით №626 და 2024 წლის 27 ივნისის კანონით №4311.
- დადგენილება №354 (მხოლოდ ქართულად). ძალაშია 2021 წლის 22 ივლისიდან; შეცვლილია 2023 წლის 3 აგვისტოს №283-ით, 2023 წლის 30 აგვისტოს №328-ით და 2025 წლის 20 ივნისის №229-ით.
- კოდექსის მუხლი 87 შემომფარგლავი კონსტრუქციის თბოტექნიკურ გაანგარიშებას სავალდებულო პრინციპად აქცევს, იხ. სამშენებლო კოდექსი.
კლიმატური ზონები
| ზონა | საორიენტაციო ქალაქი | გარე კედლების მაქსიმალური U, ვტ/მ²K |
|---|---|---|
| 1 | ბათუმი (ქუთაისიც ამ ზონაშია) | 0,50 |
| 2 | თბილისი | 0,38 |
| 3 | თიანეთი | 0,25 |
მნიშვნელობები აღებულია დადგენილების ცხრილი 3-ის პირველი სტრიქონიდან.
რას ნიშნავს U-მნიშვნელობა კედლის შემადგენლობისთვის
U-მნიშვნელობა მთელ კედელზე ვრცელდება, თბოიზოლაციაში გამავალი კრონშტეინების გავლენის ჩათვლით. ვენტილირებად ფასადს თბოიზოლაციის ფენაში გამავალი ლითონის კრონშტეინები აქვს, რომლებიც სითბოს დანაკარგს ზრდის. ამიტომ გაანგარიშებაში უნდა გამოვიყენოთ ეფექტური U-მნიშვნელობა კრონშტეინების კორექციით და არა მხოლოდ თბოიზოლაციის ნომინალური მნიშვნელობა. მეთოდი და კრონშტეინების ტიპური გადაწყვეტები განხილულია სტატიებში ვენტილირებადი ფასადების თბოტექნიკური გაანგარიშება და კრონშტეინები.
რადგან საბაზო კედელი და თბოიზოლაციის სისქე განსხვავებულია, მოთხოვნა სისქეს არ ადგენს. იგი ადგენს შედეგს. ერთი და იგივე U-სთვის მე-3 ზონის კედელს 1 ზონის კედელზე სქელი თბოიზოლაციის ფენა სჭირდება, რაც, თავის მხრივ, ცვლის კრონშტეინის სიგრძესა და ანკერირებას. იხ. ფასადის სისქე.
დადგენილებით გათვალისწინებული ტოლერანტობები
- მცირე გარე კედლებს (მაგალითად, აივნებს) შეიძლება ჰქონდეს ნორმაზე ორჯერ მეტი U-მნიშვნელობა, თუ მათი საერთო ფართობი ყველა გარე კედლის 2%-ს არ აღემატება და კონდენსაცია არ არის.
- ცხრილის მნიშვნელობებიდან 10%-მდე გადახრა დასაშვებია, თუ დაკმაყოფილებულია ცხრილი 4-ის ინტეგრალური მაჩვენებლები და კონდენსაცია ან შიდა ზედაპირის გაციება არ არის.
- 2027 წლიდან პროექტს ამოწმებს სერტიფიცირებული ენერგოაუდიტორი ან აკრედიტებული იურიდიული პირი (2025 წლის 8 აპრილის დადგენილება №107).
«ინტეგრალური მაჩვენებლები» ნიშნავს, რომ შენობის შესაბამისობა მთლიანობაში ფასდება, ამიტომ კედლის შესახებ გადაწყვეტილება შეიძლება სხვა ელემენტებთან გაიცვალოს. ეს პროექტის ენერგეტიკოსის საკითხია.
მოქმედი რედაქციის შემოწმება
- გადაამოწმეთ დადგენილება №354-ის მოქმედი კონსოლიდირებული ვერსია matsne.gov.ge-ზე.
- დაადასტურეთ, რომ ცხრილი 3 კედლის სტრიქონში უცვლელია.
- დაადასტურეთ ნაკვეთის კლიმატური ზონა და არა მხოლოდ ქალაქისა.
- თბოტექნიკური გაანგარიშების ბარათში ჩაწერეთ რედაქციის თარიღი.
- დაადასტურეთ, ვინ ამოწმებს პროექტს წარდგენის თარიღისთვის.
ამ სტატიის გარეთ
- გადახურვების, იატაკებისა და ფანჯრების U-მნიშვნელობები: ეს სტატია მხოლოდ კედლებს ეხება.
- თბოიზოლაციის საჭირო სისქე: იგი დამოკიდებულია საბაზო კედელზე, თბოიზოლაციასა და კრონშტეინებზე.
სად თავსდება U-მნიშვნელობა პროექტში
U-მნიშვნელობის მოთხოვნა მოწმდება საპროექტო ეტაპზე, კოდექსის მუხლი 87-ით გათვალისწინებულ თბოტექნიკურ გაანგარიშებასთან ერთად. არქიტექტორი განსაზღვრავს კედლის შემადგენლობას, ფასადის ინჟინერი ადასტურებს კრონშტეინებსა და თბოიზოლაციის სისქეს, ხოლო ენერგეტიკოსი ამოწმებს შენობას მთლიანობაში. თუ ფასადის განყოფილება ენერგეტიკული გაანგარიშების შემდეგ ცვლის თბოიზოლაციას ან კრონშტეინის ტიპს, გაანგარიშება უნდა განმეორდეს, რადგან შედეგი ორივეზეა დამოკიდებული. ფასადის მომწოდებელს არ შეუძლია კედლის შესაბამისობის გარანტია საბაზო კედლისა და საკუთარი ფენების ცოდნის გარეშე.
რატომ არის მნიშვნელოვანი ნაკვეთის ზონა
პროექტი თბილისში (ზონა 2) და პროექტი თიანეთთან მთაში (ზონა 3) ერთსა და იმავე ფასადის სისტემას იყენებს, მაგრამ თბოიზოლაციის სისქე განსხვავებულია. პროექტანტმა რეალური მდებარეობის ზონა დადგენილებაში უნდა გადაამოწმოს და არა მხოლოდ საორიენტაციო ქალაქისა. მაგალითად, ქუთაისი ბათუმთან ერთად 1 ზონას მიეკუთვნება, მიუხედავად იმისა, რომ მისი კონტინენტური მდებარეობა სანაპიროსგან განსხვავდება.
სამი მთავარი ქალაქის კლიმატური ზონები შეჯამებულია სტატიაში ფასადების დაპროექტება თბილისში, ბათუმსა და ქუთაისში. თქვენი კედლის თბოტექნიკური გაანგარიშებისთვის გამოგვიგზავნეთ შემადგენლობა.