ვენტილირებადი ფასადის კრონშტეინები: ტიპები, გამოშვება, მასალები და თერმული გამყოფები
კრონშტეინი ატარებს მოპირკეთებას, ეწინააღმდეგება ქარს და განსაზღვრავს ჰაეროვან ღრეჩოს, ამასთან წერტილოვანი ცივი ხიდია. აქ არის, როგორ შევარჩიოთ და შევამოწმოთ.

კრონშტეინი ქვესისტემის ის ნაწილია, რომელიც კედელს ეხება. იგი ატარებს მოპირკეთებისა და ქვესისტემის წონას, ეწინააღმდეგება ქარის შეწოვასა და წნევას და განსაზღვრავს, რამდენად შორს დგას მოპირკეთება კედლისგან. ის პატარაა, ფასადზე ასობითაა და ვენტილირებადი ფასადის უმეტესი დაზიანება და სითბოს დანაკარგი სწორედ აქედან იწყება.
მზიდი და დამხმარე კრონშტეინები
| ტიპი | როლი | მუშაობა |
|---|---|---|
| მზიდი (უძრავი წერტილი) | ატარებს ვერტიკალური პროფილისა და მისი მოპირკეთების საკუთარ წონას, პლუს ქარს | პროფილს ვერტიკალურად აფიქსირებს; პროფილი მასზე კიდია |
| დამხმარე (მოცურავი წერტილი) | მხოლოდ ქარის დატვირთვას იღებს | პროფილს ტემპერატურის ცვლილებისას ვერტიკალურად გადაადგილების საშუალებას აძლევს |
ტიპურ ვერტიკალურ პროფილს ერთი მზიდი და რამდენიმე დამხმარე კრონშტეინი აქვს. მზიდი კრონშტეინი, როგორც წესი, პროფილის სიგრძის შუაშია ან ისეთ დონეზე, რომ პროფილის გაფართოება ორივე ბოლოზე გადანაწილდეს, რაც დაწვრილებით აღწერილია დეფორმაციულ ნაკერებში. თუ ყველა კრონშტეინი ხისტად არის დამაგრებული, პროფილს ზაფხულში წასასვლელი არ აქვს და მოპირკეთება ტალღოვანი ხდება.
გამოშვება: როგორ შევარჩიოთ
გამოშვება არის მანძილი კედლიდან იმ კრონშტეინის თაროს ზედაპირამდე, რომელიც პროფილს ატარებს. პრაქტიკაში იგი 90-დან 230 მმ-მდეა. ის ოთხი ნაწილისგან შედგება:
- თბოიზოლაციის სისქე თერმული გაანგარიშებიდან;
- სუფთა ჰაეროვანი ღრეჩო, მაგალითად, 40–60 მმ;
- საკორექტირებელი მარაგი კედლის გადახრებისთვის, რომელიც ცუდ კედლებზე 100–150 მმ შეიძლება იყოს, ახალ ბეტონზე კი, როგორც წესი, ბევრად ნაკლები;
- პროფილის სამაგრი თაროს სისქე, თუ იგი უკვე არ არის გათვალისწინებული.
მაგალითი: 100 მმ თბოიზოლაცია, 40 მმ ღრეჩო და 20 მმ მარაგი დაახლოებით 160 მმ კრონშტეინს მოითხოვს. რაც უფრო გრძელია თარო, მით უფრო მეტად იღუნება დატვირთვისას. გარკვეული გამოშვების შემდეგ კრონშტეინს სჭირდება გამაგრების ნეკნი, უფრო მძიმე კვეთა ან ორმაგი კრონშტეინი, ბიჯი კი მცირდება. ამიტომ ძალიან სქელი თბოიზოლაცია მხოლოდ თერმული არჩევანი კი არა, კონსტრუქციულიც არის. იხ. ფასადის სისქე.
კრონშტეინის ფორმები
- L-სებრი. გავრცელებული ფორმაა მსუბუქი და საშუალო მოპირკეთებისა და მოკლე გამოშვებებისთვის.
- ნეკნით ან U-სებრი კვეთით. გრძელი გამოშვებებისთვის, სადაც თაროს ღუნვა განმსაზღვრელია.
- ორმაგი ან წყვილი. მძიმე მოპირკეთებისთვის, როგორიცაა ქვა, და კუთხისა და ზედა ზონებისთვის, სადაც დატვირთვები პიკს აღწევს.
- ორი მიმართულებით რეგულირებადი. ორივე თაროზე წაგრძელებული ხვრელები მონტაჟის შემსრულებელს პროფილების სიბრტყის გასწორებას სადებების გარეშე საშუალებას აძლევს.
ფორმის მიუხედავად, კედელზე დამაგრება იმ წერტილში უნდა იყოს, რომელიც გაანგარიშებაში იგულისხმებოდა. ღრუ უჯრედის თავიდან ასაცილებლად გვერდზე გადაწეული კრონშტეინი ცვლის თავის ექსცენტრიტეტს და ანკერზე დატვირთვას.
მასალები
| მასალა | უპირატესობები | შეზღუდვები |
|---|---|---|
| ალუმინის შენადნობი (6xxx სერია) | მსუბუქია, არ ჟანგდება, ადვილია ნეკნიან კვეთებად დაწნეხვა | მაღალი თბოგამტარობა, ამიტომ თერმული გამყოფი სჭირდება; თერმული გადაადგილება ფოლადზე მეტია |
| თუთიამოკრული ფოლადი, დაფარული | ხისტია, მტკიცეა, თერმული გაფართოება დაბალია | ჭრის კიდეები და ნაკაწრები სუსტი ადგილებია; უფრო მძიმეა |
| უჟანგავი ფოლადი, A2 ან A4 მარკა | ხანგრძლივი მომსახურება, დაბალი თბოგამტარობა, კარგია სანაპიროსა და აგრესიული ჰაერისთვის | ღირებულება; ყველაზე მძიმე ვარიანტია |
თბოგამტარობის რიცხვები განსაზღვრავს ცივ ხიდს. ალუმინი დაახლოებით 160–200 ვტ/მK-ია, კონსტრუქციული ფოლადი დაახლოებით 50, უჟანგავი ფოლადი დაახლოებით 15. უჟანგავი ფოლადის კრონშტეინი იმავე ფორმის ალუმინისაზე ბევრად ნაკლებ სითბოს კარგავს, ამიტომ იგი სქელი თბოიზოლაციის მქონე ფასადებზე ირჩევა მაშინაც კი, როცა სიმტკიცე გადამწყვეტი არ არის. ნებისმიერი კრონშტეინის ქვეშ თერმული გამყოფი ლაინერი დანაკარგს კიდევ უფრო ამცირებს და კრონშტეინსა და კედელს შორის უსწორმასწორობასაც ავსებს. ეფექტი გაანგარიშებით უნდა დადგინდეს და არა ვარაუდით: წერტილოვანი ცივი ხიდები U-მნიშვნელობაში EN ISO 10211-ის მეთოდით შეიტანება, შედეგი კი ედრება საქართველოს მთავრობის 2021 წლის 13 ივლისის №354 დადგენილებით დადგენილ ზღვარს (0,50, 0,38 და 0,25 ვტ/მ²K შესაბამისად 1, 2 და 3 ზონისთვის, ცვლილებების გათვალისწინებით; მოქმედი კონსოლიდირებული ტექსტი matsne.gov.ge-ზე). იხ. თერმული გაანგარიშება.
ერთ კონსტრუქციაში სხვადასხვა მეტალი იზოლირებულ საყელურებს ან ლაინერებს მოითხოვს. დეტალები იხილეთ პროფილებსა და შენადნობებში.
ბიჯი არის გაანგარიშების შედეგი
კრონშტეინების ბიჯი კატალოგიდან ჩვევით არ აიღება. იგი გამომდინარეობს საკუთარი წონიდან, ქარის შეწოვიდან ფასადის თითოეულ ზონაში, კრონშტეინის გამოცდილი ტვირთამწეობიდან თითოეულ მიმართულებაში და ანკერის ამოღების წინაღობიდან რეალურ კედელში. კუთხისა და კიდის ზონებში შეწოვა კედლის შუასთან შედარებით ბევრად მეტია, ხშირად 1,5–2-ჯერ, ამიტომ იქ ბიჯი უფრო მცირეა ან კრონშტეინი გაძლიერებულია. გაანგარიშება აღწერილია კონსტრუქციულ გაანგარიშებაში. ქარის საწყისი მონაცემები მიიღება სამშენებლო კლიმატოლოგიის რეგულაციიდან, საქართველოს მთავრობის 2014 წლის 15 იანვრის №71 დადგენილების დანართი 5. EN 1991-1-4 და EN 1999-1-1 მეთოდის ჩვეულებრივი ევროპული წყაროებია; საქართველოში ისინი სავალდებულო არ არის, ამიტომ მათი გამოყენება დასაწყისშივე შეათანხმეთ ექსპერტთან.
სეისმურ ზონებში კრონშტეინი, პროფილი და ანკერი სეისმურ ზემოქმედებაზე ერთად მოწმდება. №71 დადგენილების დანართი 3 მოითხოვს, რომ არასამზიდი ელემენტები, რომელთა რღვევამ ადამიანებს შეიძლება ზიანი მიაყენოს, მათ საყრდენებთან ერთად შემოწმდეს. თბილისი და ქუთაისი MSK-64-ით 8 ბალია, ბათუმი 7. კრონშტეინი, რომელიც ქარზე შემოწმებას უძლებს, გვერდითი სეისმური დატვირთვისას მაინც შეიძლება დაზიანდეს, თუ მისი სამაგრი თარო თხელია.
რა მოვითხოვოთ მომწოდებლისგან
- ექსპლუატაციური მახასიათებლების დეკლარაცია და მარკირება საქართველოს მთავრობის 2018 წლის 1 ოქტომბრის №476 დადგენილების შესაბამისად, ხოლო ქვესისტემისთვის ევროპული ტექნიკური შეფასება (ETA), თუ ის არსებობს.
- კრონშტეინის ტვირთამწეობის გამოცდის ან გაანგარიშების მონაცემები თითოეულ მიმართულებაში, დატვირთვათა კომბინაციის ჩათვლით.
- შენადნობის მარკა და თერმული დამუშავება ან ფოლადის მარკა და საფარი, ნახაზზე ჩაწერილი.
- თერმული გამყოფი ლაინერი: მასალა, სისქე და თბოგამტარობის მნიშვნელობა.
- წაგრძელებული ხვრელები რეგულირებისთვის და მათ მიერ დაშვებული დიაპაზონი.
- მასალის სერტიფიკატები თითოეული მიწოდებისთვის.
სტანდარტული კვეთებიდან თვითნაკეთი კუთხოვანები ალტერნატივა არ არის. მათ არ აქვთ დოკუმენტირებული ტვირთამწეობა და კონტროლირებადი ტოლერანტობები.
განმეორებადი შეცდომები
- ბიჯი დაწესებულია სხვა შენობასთან ანალოგიით.
- გამოშვება შერჩეულია კედლის გადახრის მარაგის გარეშე, ამიტომ ღრეჩო მცირდება.
- ყველა კრონშტეინი ხისტად არის დამაგრებული, მოცურავი წერტილების გარეშე.
- სხვადასხვა მასალის კრონშტეინები იზოლაციის გარეშეა დაკავშირებული.
- თერმული გამყოფი ლაინერი არ არის, ან იმდენად თხელია, რომ უშედეგოა.
- კრონშტეინი დამაგრებულია ხსნარის ნაკერებში ან ღრუ უჯრედებში ამოღების გამოცდის გარეშე. იხ. ანკერები და ფუძეები.
როცა ფუძე ანკერებს საერთოდ ვერ იჭერს, კრონშტეინების გადახურვის ფილის კიდეებზე დამაგრება ხშირად გამოსავალია. გამოგვიგზავნეთ კედლის კონსტრუქცია და მოპირკეთება და ჩვენ შემოგთავაზებთ კრონშტეინების სქემას მის უკან მდგარი გაანგარიშებით.