ჰაეროვანი ღრეჩო ვენტილირებად ფასადში: ზომები, ღიობები და შეცდომები

ჰაეროვანი ღრეჩო სწორედ ის არის, რის გამოც ვენტილირებად ფასადს ვენტილირებადი ჰქვია. როცა იგი მხოლოდ ჭრილზე მითითებული ზომაა და სხვა არაფერი, ღრეჩო ცოკოლთან, ფანჯრების თავზე და ხანძარსაწინააღმდეგო ტიხრებთან იკეტება და კედელი შრობის უნარს კარგავს. ეს გვერდი იძლევა სამუშაო ზომებს, ღიობებსა და კვანძებს, რომლებიც განსაზღვრავს, იმუშავებს თუ არა ღრეჩო.

რა უნდა აკეთოს ღრეჩომ

ჰაერი ღრეჩოში მაღლა ადის კედელსა და გარე ჰაერს შორის ტემპერატურათა სხვაობის და ფასადზე ქარის წნევის გამო. გზად იგი იღებს წყლის ორთქლს, რომელმაც კედელი და თბოიზოლაცია გაიარა, აორთქლებს მოპირკეთების ნაკერებიდან შემოსულ ნებისმიერ წყალს და თან მიაქვს მოპირკეთების მიერ შთანთქმული მზის სითბოს ნაწილი. მშრალი თბოიზოლაცია ინარჩუნებს საპროექტო თერმულ წინაღობას, ანუ იმ მნიშვნელობას, რომელიც თერმულ გაანგარიშებაშია. სველი კი ვერ ინარჩუნებს.

პრაქტიკაში გამოყენებული ზომები

ქართული არცერთი აქტი ვენტილირებადი ფასადებისთვის ღრეჩოს სიღრმეს არ ადგენს. ქვემოთ მოცემული მაჩვენებლები საინჟინრო პრაქტიკაა და საბოლოო მნიშვნელობა სისტემის მწარმოებლის დოკუმენტაციასა და გაანგარიშებას უნდა ემთხვეოდეს.

პარამეტრი	სამუშაო მნიშვნელობა	კომენტარი
მინიმალური სუფთა სიღრმე	დაახლოებით 40 მმ	იზომება ყველაზე ვიწრო ადგილას, ქარბარიერის დამონტაჟების შემდეგ და კედლის რეალური გადახრების გათვალისწინებით
ტიპური საპროექტო დიაპაზონი	40–100 მმ	უფრო დიდი მნიშვნელობები მაღალი შენობებისა და გრძელი ვერტიკალური არხებისთვის; მრავალსართულიან კორპუსებზე ხშირია 60–100 მმ
ზედა ზღვარი	დაახლოებით 100–150 მმ	ძალიან ღრმა ღრეჩო ხანძრისას ბუხრის ეფექტს აძლიერებს და ფასადის სისქეს ზრდის
საზომი ბაზა	თბოიზოლაციის ან ბარიერის გარე ზედაპირი	მოპირკეთების უკანა მხარემდე და არა პროფილამდე

გაზომვის წესი უფრო მნიშვნელოვანია, ვიდრე ნომინალური რიცხვი. წარმოვიდგინოთ კრონშტეინი, რომლის გამოშვება „საკმარისად“ არის არჩეული 40 მმ-ისთვის. თუ კედელი ერთ უჯრედში 50 მმ-ით ამობურცულია, იქ ღრეჩო აღარ არსებობს. გამოშვება უნდა შეიცავდეს კედლის ტოლერანტობას, თბოიზოლაციის სისქის ტოლერანტობას და ბარიერის ჩამოკიდებას. გამოშვების ფორმირებას იხილეთ კრონშტეინებში.

ღიობები: საიდან შედის და გადის ჰაერი

• ქვემოთ. შემშვები ცოკოლის ზემოთ ან პირველ ჰორიზონტალურ ნაკერში, ჩვეულებრივ, პერფორირებული საწყისი პროფილი, რომლის უკან ბადეა.
• ზემოთ. გამშვები პარაპეტის გადამხურავის ან კარნიზის ქვეშ, ფრინველების, მღრღნელებისა და ქარით მოტანილი წვიმისგან იმავე დაცვით.
• შუალედური. ფანჯრებისა და კარების თავზე, რაფების ქვეშ და ყველა ჰორიზონტალურ ელემენტთან, რომელიც არხს წყვეტს, საჭიროა ღიობები ან შემოვლითი გზა, რათა ჰაერმა დაბრკოლება გვერდი აუაროს.

ღიობების თავისუფალი ფართობი სისტემის დოკუმენტაციიდან ან ჰაერნაკადის შემოწმებიდან უნდა განისაზღვროს. ღრმა ღრეჩო, რომელიც ზემოდან მყარი ბრჭყალით არის დახურული, არ ვენტილირდება, რასაც არ უნდა ამბობდეს ჭრილი.

ხანძარსაწინააღმდეგო ტიხრები ვენტილაციის მოკვლის გარეშე

2016 წლის 28 იანვრის №41 დადგენილება, „შენობა-ნაგებობის უსაფრთხოების წესები“, რომელიც საერთაშორისო სამშენებლო კოდექსს ეფუძნება, ტერმინს „ვენტილირებადი ფასადი“ არ იყენებს. მისი მე-14 თავი გარე კედლების შესახებ მოითხოვს დასაბუთებას, რომ მთელი კედლის კონსტრუქცია მისაღებად იქცევა, მათ შორის NFPA 285-ის გამოცდას 12 მ-ზე მაღალი შენობებისთვის, წვადი წყალდამცავი ბარიერის შემთხვევაში. ღრეჩო ამ კონსტრუქციის ნაწილია.

პრაქტიკაში ეს ნიშნავს:

• გამოიყენეთ არაწვადი თბოიზოლაცია და ბარიერი დოკუმენტირებული ხანძარმედეგობით.
• სადაც პროექტი ღრუში ხანძარსაწინააღმდეგო ტიხრებს ითვალისწინებს, აიღეთ ისინი გამოცდილი კვანძიდან. მთელ სიღრმეზე უწყვეტი მყარი ტიხარი ნაკადს სამუდამოდ აჩერებს; პერფორირებული ან ჭრილებიანი არაწვადი პროფილი განსაზღვრული თავისუფალი ფართობით ნორმალური ექსპლუატაციისას გზას ღიად ტოვებს.
• ღრეჩოს სიღრმე შეინარჩუნეთ სისტემის გამოცდილ დიაპაზონში.

ხანძარსაწინააღმდეგო ტიხრების ადგილები და თავისუფალი ფართობები ერთად, ერთსა და იმავე ნახაზზე განსაზღვრეთ. დეტალები იხილეთ ხანძარსაწინააღმდეგო სტრატეგიაში და №41 დადგენილების გზამკვლევში.

ნაკერის ტიპი სურათს ცვლის

პანელებს შორის ღია ნაკერების შემთხვევაში ჰაერის ნაწილი მოპირკეთების გავლითაც შედის და გადის, წვიმა კი ბარიერს უფრო ადვილად აღწევს. მჭიდრო ნაკერებისას მთელი ჰაერცვლა ღიობებზე ხდება, ამიტომ მათი თავისუფალი ფართობი კიდევ უფრო მნიშვნელოვანია. პროექტში მიუთითეთ ნაკერის ტიპი და ღიობები შესაბამისად გაზომეთ.

ხუთი შეცდომა, რომელსაც წარდგენილ პროექტებში ვხედავთ

1. თბოიზოლაცია პროექტზე სქელია ან ამობურცულად არის დამაგრებული. ღრეჩო ადგილ-ადგილ მინიმუმზე ნაკლები ხდება. მიუთითეთ სისქის ტოლერანტობა და მოითხოვეთ ფილების სწორი დამაგრება.
2. შემშვები ან გამშვები არ არის. საწყისი და გადამხურავი პროფილები გარეგნობით ირჩევა და მყარია. ორივე პერფორირებული უნდა იყოს ან განსაზღვრული ღრეჩო უნდა ჰქონდეს.
3. ჰორიზონტალური ელემენტები არხს კვეთს. რაფები, შუალედური რიგელები და ხანძარსაწინააღმდეგო ტიხრები ნაკადს ბლოკავს. დატოვეთ თავისუფალი შემოვლითი გზა ან ღიობები.
4. ბადე არ არის. ფრინველები და მღრღნელები ღრეჩოში ბუდობენ და მას ხერგავენ. ყველა ღიობზე დააყენეთ ბადე ან პერფორირებული პროფილი.
5. მყარი ხანძარსაწინააღმდეგო ტიხრები მთელ სიღრმეზე. ისინი სიფრთხილის მიზნით თითო სართულზე ერთხელ იხაზება და ყოველ მათგანთან ვენტილაცია წყდება.

ამ ხუთივეს გასწორება ნახაზის დაფაზე იაფია, მოპირკეთების დამონტაჟების შემდეგ კი ძვირი.

ქართული პირობები, რომლებზეც უნდა დაპროექტდეს

• დახრილი წვიმა. სამშენებლო კლიმატოლოგიის რეგულაცია (საქართველოს მთავრობის 2014 წლის 15 იანვრის №71 დადგენილების დანართი 5) კლიმატურ მონაცემებში ირიბ წვიმასაც ასახელებს. გამოიყენეთ იგი იმის გადასაწყვეტად, რა რაოდენობის წყალს გაატარებს ნაკერები და სჭირდება თუ არა ბარიერს ღია ნაკერებისთვის განკუთვნილი კლასი.
• სანაპირო. ბათუმში მარილიანი ჰაერი ვენტილაციასთან ერთად ღრეჩოში შედის. ქვესისტემის მასალები ამ გარემოსთვის შეარჩიეთ, იხ. პროფილები და შენადნობები.
• ცხელი ზაფხული. მუქი მოპირკეთების ზედაპირი 60–80 °C-მდე ცხელდება და ღრეჩო საკმარისად ღია უნდა იყოს, რომ ამ დატვირთვის ნაწილი გაიტანოს.

საკონტროლო სია დამპროექტებლისა და ინსპექტორისთვის

• სუფთა ღრეჩოს სიღრმე მითითებულია ყველაზე ვიწრო კვეთისთვის და არა ნომინალური.
• კრონშტეინის გამოშვება მოიცავს კედლის გადახრასა და ბარიერის ჩამოკიდებას.
• ქვედა შემშვები და ზედა გამშვები ნაჩვენებია კვანძების ნახაზებზე თავისუფალი ფართობით.
• შემოვლითი გზა ფანჯრის თავზე, რაფებთან და ჰორიზონტალურ რიგელებთან.
• ბადე ან პერფორირებული პროფილი ყველა ღიობზე.
• ხანძარსაწინააღმდეგო ტიხრები გამოცდილი კვანძიდანაა და ვენტილირებადია ან ისეა განლაგებული, რომ ნაკადი შენარჩუნდეს.
• ბარიერი ისე არის დამაგრებული, რომ ღრეჩოში არ გამობერდეს.

ობიექტზე ღრეჩო შეამოწმეთ, სანამ მოპირკეთება დახურავს: შაბლონით თითო სართულზე რამდენიმე წერტილში და თბოიზოლაციის დამაგრების შემდეგ. შემდეგ იკითხეთ როგორ მუშაობს მთელი სისტემა ან გამოგვიგზავნეთ პროექტი შესაფასებლად.

გაანგარიშების მოთხოვნა →