სეისმომედეგი მშენებლობის რეგლამენტი (დადგენილება №71-ის დანართი 3) და ვენტილირებადი ფასადები

საქართველოში სეისმურ დაპროექტებას არეგულირებს ტექნიკური რეგლამენტი «სეისმომედეგი მშენებლობა» — საქართველოს მთავრობის 2014 წლის 15 იანვრის №71 დადგენილების დანართი 3. ვენტილირებადი ფასადისთვის იგი ორ რამეს აკეთებს: იძლევა მოედნის საანგარიშო ინტენსივობას და ფასადს აქცევს არაკონსტრუქციულ ელემენტად, რომელიც უნდა შემოწმდეს. რეგლამენტი ვენტილირებად ფასადებს არ აღწერს, ამიტომ პროექტანტმა მისი ზოგადი დებულებები უნდა გამოიყენოს. წყაროა დადგენილება №71 matsne.gov.ge-ზე (ქართულად; სეისმური რეგლამენტი დანართი 3-ია).

რეგლამენტის სკალა და სტრუქტურა

რეგლამენტი იყენებს MSK-64 ინტენსივობის სკალას. მისი დანართები შეიცავს:

• დანართი 1 — სეისმური საშიშროების რუკა გრუნტის პიკური აჩქარებებით;
• დანართი 2 — დასახლებული პუნქტების ნუსხა საანგარიშო ინტენსივობითა და A კოეფიციენტით;
• მოთხოვნა, რომ მნიშვნელობები დაზუსტდეს მოედნის მიკრორაიონირებით.

გაანგარიშების მეთოდი სპექტრულია. რეგლამენტი EN 1998-ის მიდგომას არ იყენებს.

ძირითადი ქალაქების საანგარიშო ინტენსივობა

ქალაქი	ინტენსივობა, MSK-64	კოეფიციენტი A
თბილისი	8	0,17
ქუთაისი	8	0,13
ბათუმი	7	0,09

ეს მნიშვნელობები მიიღეთ საწყისად და პროექტის მომზადებისას გადაამოწმეთ რეგლამენტის დანართ 2-ში. კონკრეტული ნაკვეთისთვის მიკრორაიონირების მოთხოვნამ შეიძლება ინტენსივობა შეცვალოს, ამიტომ გაარკვიეთ, არსებობს თუ არა მოედნის კვლევა. ქალაქების მიხედვით საპროექტო პირობები, ქარისა და კლიმატის ჩათვლით, თავმოყრილია სტატიაში ფასადების დაპროექტება თბილისში, ბათუმსა და ქუთაისში.

მუხლი 6, პუნქტი 8: არაკონსტრუქციული ელემენტები

სწორედ ეს დებულებაა ფასადთან დაკავშირებული. არაკონსტრუქციული ელემენტები, რომელთა ჩამოშლამ შეიძლება მსხვერპლი გამოიწვიოს, საანგარიშო სეისმურ ზემოქმედებაზე მათ საყრდენებთან ერთად მოწმდება. რეგლამენტი მაგალითებად ასახელებს:

• პარაპეტებსა და ფრონტონებს;
• მოწყობილობებს;
• შემავსებელ კედლებსა და ტიხრებს;
• კარნიზებს;
• ღობეებსა და მსგავს ელემენტებს.

რეგლამენტი ფასადის სისტემებს, როგორც ასეთს, არ განიხილავს. ამიტომ ქვესისტემაზე დამაგრებული მოპირკეთება ანალოგიით განიხილება: პანელები, ქვესისტემა, კრონშტეინები და ანკერები სეისმური ზემოქმედებისას შენობაზე უნდა დარჩეს. სწორედ ეს არის პოზიცია, რომელიც რეცენზენტთან უნდა შეათანხმოთ.

რა უნდა შემოწმდეს ფასადში

ელემენტი	სეისმური საკითხი
ანკერები საბაზო კედელში	სიმტკიცე ქარის, საკუთარი წონისა და სეისმური ზემოქმედების კომბინაციაზე, ფუძის ხარისხის ჩათვლით
კრონშტეინები და ქვესისტემა	სიმტკიცე და შეერთების სიხისტე; წაგრძელებულმა ხვრელებმა პანელის ჩამოვარდნა არ უნდა დაუშვას
პანელები და კასეტები	პანელის შეკავება სამაგრში, როცა საბაზო კედელი გადაადგილდება
მძიმე მოპირკეთება	ელემენტის მასა, რადგან სეისმური ძალა მასასთან ერთად იზრდება
პარაპეტები, კარნიზები, საფარველები	პირდაპირ დასახელებულია მე-8 პუნქტში; სწორედ ისინი წარმოადგენენ ყველაზე დიდ საფრთხეს ქვემოთ მყოფი ადამიანებისთვის
ნაკერები შენობის ბლოკებს შორის	ღრეჩოები, რომლებიც ფასადს საშუალებას აძლევს მიჰყვეს ორი ბლოკის გადაადგილებას და არ გაიჭედოს

ღრეჩოებისა და ნაკერების დაპროექტების პრინციპები მოცემულია სტატიაში დეფორმაციული ნაკერები, ხოლო საინჟინრო მეთოდი — სტატიაში ფასადების სეისმური დაპროექტება.

დატვირთვათა კომბინაციები და გაანგარიშება

რეგლამენტი შენობისთვის სპექტრულ მეთოდს გვთავაზობს. მოპირკეთების დამაგრებისთვის ცალკე პროცედურას იგი არ იძლევა. პრაქტიკაში ფასადის პროექტანტი იღებს მოედნის საანგარიშო ინტენსივობასა და A კოეფიციენტს, განსაზღვრავს ელემენტზე მოქმედ სეისმურ ძალას და აკომბინირებს მას საკუთარ წონასთან და კლიმატოლოგიის რეგლამენტიდან აღებულ ქარის დატვირთვასთან. კომბინაციის წესები და საიმედოობის კოეფიციენტები საანგარიშო ბარათში უნდა ჩაიწეროს და შეუთანხმდეს პროექტის კონსტრუქტორს. თუ პროექტი შემოწმების ნაწილებისთვის იყენებს EN 1998-ს ან EN 1999-ს, ეს აშკარად უნდა მიეთითოს: ევროკოდები საქართველოში სავალდებულო არ არის, იხ. ევროკოდები საქართველოში.

ბოლო ცვლილება

საქართველოს მთავრობის 2026 წლის 15 ივნისის №263 დადგენილებით დადგენილება №71-ში შევიდა ცვლილება: სეისმური რეგლამენტის მე-6 მუხლის შენიშვნას დაემატა პუნქტი 2¹. იგი სკოლების სართულიანობას ეხება და ფასადებს არ უკავშირდება. გადაამოწმეთ მოქმედი კონსოლიდირებული ვერსია matsne.gov.ge-ზე.

ტიპური შეცდომები

• ფასადის განხილვა «არქიტექტურულ მოპირკეთებად» და სეისმური შემოწმებიდან მისი სრულად გამოტოვება.
• მეზობელი ქალაქის ინტენსივობის გამოყენება. თბილისიც და ქუთაისიც 8 ბალიანია, მაგრამ კოეფიციენტები განსხვავებულია (0,17 და 0,13).
• პანელის შემოწმება ანკერისა და ფუძის შემოწმების გარეშე.
• პარაპეტებისა და კარნიზების უგულებელყოფა, რომლებსაც რეგლამენტი პირდაპირ ასახელებს.
• იმის დაუფიქსირებლობა, თუ რომელი მეთოდი იქნა გამოყენებული ფასადისთვის, რადგან რეგლამენტი სპეციალურ მეთოდს არ იძლევა.

ადრინდელი რედაქცია და წყაროები

2014 წლამდე სეისმური ნორმა იყო ეკონომიკური განვითარების მინისტრის ბრძანება (№1-1/2284, 2009 წლის 7 ოქტომბერი, აღნიშვნა PN 01.01-09, შეცვლილი 2012 წლის 27 მარტის ბრძანებით №1-1/853). ახლა იგი ჩანაცვლებულია დადგენილება №71-ით, ამიტომ ძველი საპროექტო დოკუმენტები, რომლებიც PN 01.01-09-ს მიუთითებენ, მოქმედ რეგლამენტთან უნდა შეჯერდეს.

ფასადის ინჟინრის სამუშაოების თანმიმდევრობა

1. აიღეთ დასახლებული პუნქტის საანგარიშო ინტენსივობა და A კოეფიციენტი რეგლამენტიდან.
2. გაარკვიეთ, არსებობს თუ არა ნაკვეთის მიკრორაიონირების მონაცემები.
3. ჩამოთვალეთ ფასადის ელემენტები მასისა და მიწიდან სიმაღლის მიხედვით.
4. გაიანგარიშეთ სეისმური ძალა თითოეულ ელემენტსა და მის საყრდენებზე.
5. შეამოწმეთ ანკერები, კრონშტეინები, ქვესისტემა და პანელის დამაგრება კომბინირებულ ზემოქმედებაზე.
6. დააფიქსირეთ მეთოდი და დაშვებები საანგარიშო ბარათში ექსპერტისთვის.

თუ გსურთ ფასადის ამ პუნქტებით გადამოწმება, გამოგვიგზავნეთ ნახაზები.

გაანგარიშების მოთხოვნა →